De Ronde van Frankrijk 1939
Roger Hessel vond op een “vliegend blad” van Achille Coppenolle een lied over de Ronde van Frankrijk 1939 en de exploten aldaar van Silveer Maes (1909-1966). Die had de Tour al gewonnen in 1936 en deed dat in 1939 nog eens over.
Dat was niet het enige marktzangerslied over die succesrijke vooroorlogse periode voor de Vlaamse wielerverdetten, in het boek “Duvels op de kasseien” (2012, Vriendenkring Kunst Houtland – Torhout) verzamelde Roger een honderdtal zangstukken over de wielersport in al zijn facetten.
De melodie voor dit lied werd geschreven door Henri Theunisse (1887-1956), een Nederlandse liedjesschrijver die 2 jaar na Achille Coppenolle overleed.
De Ronde van Frankrijk 1939
1105 [A] Achille Coppenolle (1885-1954) [C] Henri Theunisse (1887-1956)
Hoort de kreet der fiere Belgen,
allen juichen nu om het meest.
Iedereen die noemt hun die helden
Daarom zijn wij blij van geest.
En niets die kon toch de moeite sparen
ofschoon hun hartje kwelt.
Trots de rampen of ook de gevaren
Reden door met geweld
Allen waren aan ’t verlangen.
’t Zal een schone feeste zijn.
Menig kusje op de wangen
valt te beurt aan groot en klein.
Want de vreugd in aller harten
Met de glimlach op de mond
’t Wordt gedanst, gefeest, gejubeld
Och wat enen blijden stond.
Zie ons moedige broederzonen
rijden door het franse land
om te plukken lauweren kronen,
goed beleid steeds met verstand.
Voor het vertrek aan het reguleren
hoe zij hun buit zoud’n slaan.
’t Zij in den droog of aldoor den regen,
z’hebben elkaar verstaan
Laat ons nu eerst de spieren smeren
eer wij vliegen op de baan.
Maar zoiets deden zij al geren
omdat het zou beter gaan.
En immer aan elkander gekleven
zag men geen onderscheid,
want zie dat wordt aan een Belg gegeven
zonder haat, zonder nijd:
Maar nu de koning van ons groepje
moet op d’eerste plaatse staan
Wijl zijne vrouw bereid het soepke
vloeit er soms een liefdetraan.
Sylveer Maes gij blijft de uitverkoren,
de wereld rond bekend,
want gij die zijt in Vlaandren geboren,
’t blijft in ons hert geprent.
 |
Partituur * De Ronde van Frankrijk 1939 * |
 |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: In je ogen staat geschreven in "Duvels op de kasseien" - Roger Hessel - 2012 (MUZ0713 pag. 72)
Zoals gewoonlijk te laat
Dit lied werd door Walther Van Riet opgetekend in het Waasland circa 1980, zoals het hem werd voorgezongen door een groepje senioren dat elke laatste zondag van de maand bijeenkwam voor een café-chantant in het lokaal “De Eirentrapper”. Wie precies wat had gezongen en wanneer wordt niet in het boek “Zo de ouden zongen” (1983) vermeld.
Richard Van der Staey van de Kadullen kon het al in 1969 horen zingen in Marke, met 3 strofen meer dan in de versie die we hier publiceren en met licht afwijkende melodie. Bij hem is de titel “De drenkeling”
Het is een ironisch lied over bureaucratie, treuzeltechnieken en paraplupolitiek en een toepassing van de zegswijze “Het is te laat de put gevuld als het kalf verdronken is”.
Zoals gewoonlijk te laat
1082 [AC] onbekend
Zeg vrienden lief, ik ben’t vergeten
in welke gemeente dat het was.
Daar werd er eens ne mens gesmeten
in een grote diepe plas.
Een oude stadstrompetter
kwam haastig toegesneld
en hij liep naar de sjampetter
en hij riep met veel geweld:
Haastig nu met haak en koord
want er ligt een mens in ’t water.
Haastig nu met haak en koord
want hij is bijkanst versmoord.
De sjampetter springt d’hoogte in,
grijpt gauw zijnen sabel vast.
Moed, leeuwenmoed springt in zijn ogen,
moed, lijk onze sjampetter past.
En recht door haag en heesters
met uitgetrokken kling
liep hij naar den burgemeester
die juist een uilken ving.
De burgemeester die schiet wakker
en viel bijkanst van zijnen stoel
maar hij is genen plichtverzuimer,
praktisch zijn dat is zijn doel.
Hij belt zijn secretaris,
die kwam een uur nadien,
met heel de inventaris,
wel ge had dat moeten zien!
En als allen dan zijn vergaderd
dan zijn ze eindelijk tot akkoord.
Ze hebben dan genomen een haak en ook een koord.
En dan met spoed en kloeken moed
gooiden zij den haak in’t water
maar daar hielp nu noch haak noch koord
want die man was juist versmoord.
|
Partituur * Zoals gewoonlijk te laat * |
|
1. instrumentaal
|
Bronnen:
In "Zo de ouden zongen" (Walther Van Riet) pag. 290
Variante ("De drenkeling") in het "liedboek DE KADULLEN" (Richard Van der Staey) pag. 57 met 7 strofen en afwijkende melodie
De bende Gestapo’s van Tienen en Leuven
Liedblad gevonden tussen geschriften van de gebroeders Geens, actief als marktzangers in Aarschot.
Google, in samenwerking met ChatGPT, weet:
“De “Bloednacht van Tienen” verwijst naar een gewelddadige represaillesactie door collaborateurs en Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog, na de moord op verzetsman André Janssens in 1944, waarbij personeel van de suikerfabriek werd opgepakt en naar concentratiekampen werd gestuurd, wat leidde tot de dood van verschillende Tienenaars.”
Dank u Google, maar uit de liedtekst blijkt niet dat Janssens een “verzetsman” was, integendeel, hij was “de grootsten tiran” …
De bende Gestapo’s van Tienen en Leuven
241 [A] Gebr. Geens, [C] Alfons Mora (1891-1977)
D’herinnering vraagt een gebed
toen ons land nog was bezet
toen kende onze streke het gross
van een bende Gestapo’s
Zij zwoeren, aan Hitler den trouw
en vermoordden man of vrouw,
al wie hun liep in den weg
werd gedood op hun gezeg.
Het volk schreeuwt uit kant en hoek:
waarom nog dat onderzoek?
Brengt ze naar een open plein,
laat er ons meester van zijn.
De doodstraf is veel te zacht,
weerklinkt het uit volle macht,
barbaren voor ’t volk van uw land:
dat men u verbrandt.
Was Janssens de grootsten tiran
Engelen was de wreedste man
die gaf zijn bevelen zo ras
net of hij Dolf Hitler was.
De bloednacht van Tienen bewijst
dat hij maakte zelf de lijst
wie er ‘s nachts als gijzelaar
sterven moest met wreed gebaar.
Zij stalen en moordden bij nacht
zelfs een vrouw ter dood gebracht
die niet wilde zeggen ’t is kras
waar haar man verborgen was.
Op al wie zij droegen een haat
werd hun wraak gekoeld met kwaad,
die beulen met Nazibloed
moeten doodgemaakt, voorgoed.
|
Partituur * De bende Gestapo’s van Tienen en Leuven * |
|
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: “De Wisselwachter” liedblaadje uit Leefdaal ook in de verzameling Moorman